Con họa mi của giáo phận Vinh ngừng hót

Khi đi du học ở Rôma bạn bè vẫn gọi linh mục F.x Võ Thanh Tâm của giáo phận Vinh là con họa mi vì cha nói nhiều và cũng nói hay. Cha viết chữ đẹp, biết làm thơ, viết báo, chơi đàn violon, sáng tác nhạc, viết tham luận nghiên cứu khoa học và nhiều tác phẩm đã đi vào lòng người.

          Năm 2016, chúng tôi đi tĩnh tâm ở Cửa Lò, tranh thủ buổi sáng được tự do, tôi bắt taxi về Xã Đoài thăm Đức cha Phaolô Nguyễn Thái Hợp rồi chạy qua thăm cha F.x đang tá túc ở nhà hưu cạnh Tòa Giám mục. Cha tiếp vợ chồng tôi ân cần lắm và tặng tôi cuốn thơ “Hương Trầm” của cha (ảnh). Tôi hứa sẽ viết bài bình tập thơ này trên báo. Vậy mà bận bịu mãi chưa viết được thì bất ngờ nhận được tin cha đã ra đi trong cơn đột quỵ ngày 18 -8-2017, hưởng thọ 86 tuổi. Vậy là con họa mi của giáo phận Vinh đã ngừng hót và tôi vẫn nợ cha một bài báo.

          Cha F.x sinh ngày 3-1-1932 ở xứ Thọ Ninh, bên bờ sông La của huyện Đức Thọ. Thân phụ mất sớm khi cha còn nhỏ và thân mẫu cũng qua đời khi cha chưa trưởng thành. 11 tuổi, cha vào chủng viện Xuân Phong và được giữ lại làm giáo viên Tiểu chủng viện Xã Đoài. Cha vào Đại chủng viện Xã Đoài năm 1958 và đến năm 1963 được thụ phong linh mục sau đó được cử coi sóc nhiều giáo xứ như Yên Lĩnh, Thuận Nghĩa, Thanh Dạ. Năm 1994 cha được cử đi du học ở Rôma, lĩnh bằng Tiến sĩ Giáo luật năm 1998 rồi về làm Giáo sư Đại chủng viện Vinh- Thanh, Tổng đại diện giáo phận Vinh, quản hạt giáo xứ chính tòa Xã Đoài, nghỉ hưu năm 2014 nhưng vẫn là Tuyên úy dòng Thừa sai Bác ái giáo phận Vinh.

Khi cha còn coi sóc các xứ, cha thường xuyên gửi bài cho Báo Người Công giáo Việt Nam và anh em phóng viên đi miền Trung cứ ghé vào cha tá túc, được cha chăm sóc rất tận tình. Cha đi xứ nào là xứ đó thay da, đổi thịt, đặc biệt xây dựng được quan hệ đạo đời hài hòa. Tôi đã về xứ Thanh Dạ ở Quỳnh Thanh, Quỳnh Lưu, Nghệ An vài lần, nơi cha F.x từng coi sóc.

          Cha F.x chỉ làm quản xứ ở đây có 3 năm 1990-1993 nhưng không người nào không ghi nhận công lao của cha. Quỳnh Thanh có lẽ là xã duy nhất ở cả nước xứng đáng gọi là xã toàn tòng vì 12.000 dân ở đây cũng là 12.000 người Công giáo. Dân nghèo, đời sống văn hóa thấp, đường đi lại khó khăn, lầy lội trong những ngày mưa. Cha F.x về vận động người dân làm đường giao thông, thay đổi nề nếp sinh hoạt. Cha đi tìm thày về dạy nhạc cho thanh niên để lập đội kèn đồng của giáo xứ với 105 nhạc công. Đội kèn này không chỉ phục vụ sinh hoạt của giáo xứ, giáo phận mà còn của cả huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An nữa. Cha cũng liên hệ và vận động những mạnh thường quân quê ở Thanh Dạ đang cư trú ở nước ngoài về giúp đỡ quê hương. Nguồn tài chính này đã thực sự góp phần biến đổi quê hương như trường học cấp 1, cấp 2, trường mẫu giáo, trạm xá, nhà máy nước to đẹp, hoành tráng… Tính ra nguồn kinh phí này chiếm tới 30% trong xây dựng cơ bản của địa phương hiện nay. Tôi được cha F.x mời về dự lễ kỷ niệm 50 năm thành lập làng Quỳnh Thanh (1954- 2004) và ngạc nhiên thấy nhiều cán bộ chủ chốt của xã đều là Trưởng các hội đoàn Công giáo của xứ và trong đại hội quân dân chính của xã có mặt cả Đức cha Phaolô Cao Đình Thuyên và đến bữa ăn, Đức cha đứng lên ban phép lành của ăn, xướng kinh. Mọi người đều đứng dậy hiệp thông vì tất cả đều là người Công giáo.

          Xong việc, tôi phải đi dự kỳ họp của Ủy ban giáo dân Hội đồng Giám mục Việt Nam tại Sài Gòn, cha F.x thân chinh lấy xe đưa tôi đến tận ga Vinh. Hôm tôi đến thăm cha ở nhà hưu trí, tôi ngỏ ý muốn đến thăm anh Nguyễn Công Lịch- cũng là CTV của Báo Người Công giáo VN lâu năm để thắp hương cho kiện tướng thông tin Nguyễn Công Hùng, con trai anh. Cha gọi ngay lái xe đưa tôi đi và chở về tận khách sạn tại Cửa Lò. Cha bảo, vào miền Trung đi bất cứ đâu, cứ gọi cha. Tôi muốn cùng cha đi khảo sát cuộc sống của người dân vùng biển sau sự cố môi trường biển. Cha đồng ý ngay và không quên tặng tôi mấy cc mật gấu. Lần nào gặp cha, cha cũng làm vậy. Tôi hỏi, cha lấy đâu ra mật gấu? Cha bảo, mình có hơn chục linh mục nghĩa tử. Biết cha hay đau xương khớp, các cha nghĩa tử tìm kiếm để biếu cha F.x.

          Mặc dù tuổi đã cao nhưng khi trận lũ lịch sử xảy ra hồi tháng 8 năm 2010, nhà dân ở vùng Xã Đoài ngập đến nóc, cha F.x vẫn lên thuyền đi cứu trợ những người dân bị kẹt lại rồi cùng vơi mấy giáo dân đi phân phát từng gói mỳ tôm cứu đói đến cho từng nhà. Cử chỉ này người dân ở đây mãi không bao giờ quên.

          Đám tang tiễn biệt cha F.x ngày 21-8-2017 ở Xã Đoài với cả rừng người khăn tang trắng xóa, với vô số vòng hoa, bức trướng kính viếng cha trong nghẹn ngào nước mắt. Bài giảng của Đức cha Phaolô Nguyễn Thái Hợp thật xúc động và kết thúc bằng niềm tin Phục sinh của người Công giáo khi cả rừng người cùng theo Đức cha ca vang bài “Xin tiễn biệt mọi người…Hẹn nhau trong Nước Trời”.

Xin mượn câu thơ trong bài thơ “Hạnh phúc người Công giáo” mà cha rất tâm đắc in ở trang đầu tập thơ “Hương Trầm” in năm 2014 để kết thúc bài viết này:

Tôi sung sướng được làm người Công giáo

Thả hồn thơ bay qua cõi trăng sao

Vì bạn ơi, trong say mến dạt dào

Tôi hôn Chúa, Chúa hôn tôi nhiều bữa…

          Bây giờ tôi tin cha F.x đã an nghỉ trong Chúa trong vòng tay nhân ái của Ngài.

Triết Giang

 

Share This Post