Hội thảo: Đổi mới giáo dục – Góc nhìn từ khoa học Tư duy

img_5976_aa_0

Ngày 12-12-2015, tại trường Đại học Giáo dục (ĐHQG Hà Nội) đã diễn ra cuộc Hội thảo khoa học về đề tài: “Đổi mới giáo dục: góc nhìn từ khoa học Tư duy”. Chương trình này do trường Đại học Giáo dục và Trung tâm Khoa học Tư duy (CTS) đồng tổ chức. Chủ trì cuộc hội thảo là GS.TS Tô Duy Hợp- Giám đốc, Chủ tịch CTS, PGS.TS Lê Kim Long- Hiệu trưởng trường Đại học giáo dục và PGS.TS Đặng Quốc Bảo- nguyên Giám đốc trường Bồi dưỡng cán bộ giáo dục.

Sau lời chào mừng của Hiệu trưởng trường Đại học giáo dục, GS.TS Tô Duy Hợp đã đọc báo cáo đề dẫn cho biết quan niệm thế nào là tư duy, khoa học, khoa học tư duy. GS Hợp nhắc lại nhận xét của GS Hoàng Ngọc Hiến cho rằng “nước ta đang mê sảng những lý thuyết”, học nước ngoài rất nhiều nhưng thường chỉ tiếp thu cái dở, cái chưa tốt. Ví dụ, triết học Mác, nước ngoài họ nhấn mạnh cái hòa hợp gọi là “đối hợp” thì ta chỉ thấy đấu tranh các mặt đối lập cho nên phải học lại triết học, phép biện chứng. PGS.TS Lê Kim Long nói về “Những thách thức trong giáo dục”. Theo PGS Long, thì thách thức lớn nhất là giáo dục Việt Nam hầu như đã triệt tiêu tinh thần phản biện. Học sinh chỉ biết nghe lời thày. Lớn lên có thành trí thức cũng luôn vỗ tay tán thưởng ý kiến cấp trên. Nơi dân chủ nhất hiện nay là họp chi bộ các cụ về hưu vì các cụ chẳng có gì để mất. Tại sao trẻ em ra chơi lại hò reo, sung sướng vì giờ học khổ quá, gò bó quá. Bếp ăn tập thể có nấu ngon mấy cũng chỉ đáp ứng khẩu vị một nửa học sinh nên số còn lại thì chán. Thế là cô đánh chửi, đe dọa. Nhà trường đâu có phải nhà tù. Giáo dục Việt Nam mới lo dạy chữ chứ chưa dạy người. Nhiều thày cô mới là nhà giáo chứ chưa phải là nhà giáo dục. Người ta nói rằng, hai người Nhật va chạm xe nhau thì cả hai xuống xe cúi đầu xin lỗi nhau. Hai người Mỹ va nhau thì người đúng vênh mặt lên, người sai cúi đầu xin tha thứ. Còn hai người Việt mà va nhau, cả hai cùng vênh mặt lên thách thức: mày muốn gì? Chúng ta chính trị hóa khoa học và chính trị hóa học đường. Triết học Mác là khoa học chứ không phải chính trị học.

TS Nguyễn Văn Thanh- Phó Giám đốc CTS tổng hợp 29 báo cáo tham luận gửi về hội thảo. Các báo cáo đã chỉ ra những bất cập của giáo dục Việt Nam và cho rằng Bộ Giáo dục cũng rất cố gắng nhưng vẫn loay hoay “sai đâu sửa đấy, sai đấy sửa đâu và sửa đâu sai đấy”.

TS Tùng Lâm (Hội Tâm lý) cho rằng, văn kiện Đại hội 12 chưa đánh giá đúng thực trạng giáo dục. Tại sao thi tốt nghiệp Bộ phải quản, thi đầu vào đại học Bộ cũng quản mà không giao cho các trường tự chủ?

Chuyên gia cao cấp về xã hội của Hoa Kỳ Trần Đình Tuấn nói rằng, không phải trẻ em Âu- Mỹ tự nhiên chúng biết lễ phép không ngồi xổm, ngoáy mũi trước mặt người khác. Nhà trường dạy hết. Tại Mỹ, mỗi giờ học là giờ chơi rất hứng thú. Học giờ thực vật, phụ huynh đóng thùng, đổ đất vào thùng. Cô giáo tìm hạt giống. Học sinh phân công nhau chăm sóc, theo dõi, chụp ảnh ghi chép hàng ngày. Khi thu hoạch, chúng mang rau quả đó sang biếu nhà ăn dưỡng lão. Xã hội và nhân văn như thế.

TS Bùi Thanh Đức (ĐH Bách Khoa HN) nói rằng, chúng ta hội thảo quá nhiều, nghị quyết cũng rất nhiều nhưng vẫn chưa biết đổi mới giáo dục bắt đầu từ đâu? Từ tư duy, từ lớp học hay từ cơ chế, từ phổ thông hay từ đại học? Nhà nước lẽ ra phải làm ra chính sách phù hợp hơn là can thiệp vào nội dung, chương trình giáo dục. Ví dụ, miễn học phí cho sinh viên sư phạm chỉ làm rẻ rúng nghề giáo vì không phải cứ học sư phạm ra là làm giáo dục.

GS.TS Nguyễn Đình Tấn ( Chủ tịch Hội Xã hội học VN) thông tin, Nhà nước cũng đang thay đổi tư duy mạnh mẽ. Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam vừa gặp các nhà nghiên cứu nói rằng, văn kiện Đảng 12 sẽ ghi nhận vai trò của doanh nhân là nguồn lực và động lực phát triển xã hội.

TS. Phạm Huy Thông (Trung tâm CTS) đưa ra quan niệm về giáo dục Công giáo và thành quả của nền giáo dục đó (ảnh dưới). Quan niệm này khác với giáo dục hiện nay tại Việt Nam. Chẳng hạn, Công giáo cho vai trò cha mẹ quyết định để dạy con thành người còn Việt Nam coi nhà trường quyết định. Công giáo phản đối chính trị hóa học đường, còn luật Giáo dục Việt Nam, điều 3 ghi: chủ nghĩa Mác Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh giữ vai trò nền tảng của giáo dục. Rất nhiều tường nổi tiếng trên thế giới như Bologna, Sorbonne (Pháp), Cambridge, Oxford (Anh), Setatle, Boston (Hoa Kỳ)…là trường Công giáo. Nhiều chính khách, khoa học gia nổi tiếng đã học ở đây. Các linh mục triết gia Lương Kim Định, Trương Bá Cần, GS Nguyễn Văn Trung, Ngô Bảo Châu… cũng từng học ở đây.

Triết Giang

____________

Share This Post